Vroeger, en dan kun je spreken over honderden jaren geleden, konden niet veel mensen lezen. Alleen diegenen van hogere afkomst hadden deze vaardigheid. Wanneer je dan een bepaalde geloofsovertuiging had, moest je dagelijks naar de kerk. Je zat er samen, met een hele groep. In de loop van de jaren is dat beeld van samenzijn in de kerk verandert door de media. Maar wordt geloofsbeleving daadwerkelijk individueler onder invloed van de media?
Om een duidelijk antwoord te geven op deze vraag, zal eerst gekeken moeten worden naar wat de woorden ‘individu’ en ‘geloofsbeleving’ inhouden. Volgens mevrouw Poot is dat het volgende: een individu is onafhankelijk en belangrijker dan de groep. Het draait dus volledig om de ‘ik’ persoon. De geloofsbeleving is het geloof in een bovenmenselijk wezen of iets en de overtuiging dat het waar is of bestaat. (Poot, Y. 2009)
Tegenwoordig is het bíjna niet meer nodig om naar de kerk te gaan. Nu kun je spreken van een religieuze industrie. Er is een complete religiemarkt met radio, televisie en internet. Zo doen dominees bijvoorbeeld hun zegje ook op televisie. Er is wel een tijd geweest dat dit minder werd, maar het is nog steeds op televisie te bekijken. Ook via de radio kun je languit op de bank luisteren naar kerkdiensten en dergelijke. Maar alsnog zitten mensen samen naar de televisie te kijken en naar de radio te luisteren, dus hier is weinig individueels aan. (Hoover, S.M. 2006)
De EO is een omroep en benadrukt het groepsverband, door middel van de EO Jongerendag. Zelfs adverteerders weten dat en stoppen een hoop geld in deze festiviteit, omdat er grote groepen mensen op af komen. Wat hieruit blijkt is dat mensen samen naar religieuze feesten gaan. Ook dit valt duidelijk niet onder individualiteit. (MD, 2009)
Ook op internet kunnen mensen met een bepaalde geloofsovertuiging naar websites gaan die daarbij aansluiten. Mensen zitten dan wel alleen thuis achter hun computer, maar ondertussen sluiten ze zich massaal aan bij de website en doen mee op forums. Op deze manier kunnen ze een eigen interpretatie van het geloof maken, waardoor ze wel eigen ideeën erover zullen vormen. Maar het blijft wel tot dat specifieke geloof horen. Individueel denken ze er over na, máár het blijft een groep mensen die hetzelfde geloof heeft. (Poot, Y. 2009)
Nu al deze voorbeelden op een rijtje zijn gezet over hoe en met wie mensen hun geloofsbeleving kunnen uitten, blijkt dat het op vele manieren kan zowel individueel als in groepsverband. Dankzij televisie, internet en radio kan dat samen of alleen. Maar ook kunnen mensen met zijn allen naar kerken en megamanifestaties gaan. Het is dus niet alleen op vele manieren, maar het blijft ook in groepsverband. Sommige activiteiten kun je wel alleen doen en uitvoeren, maar uiteindelijk ben je met zijn allen.
Bronnen
- Hoover, S.M. (2006). Media and religion in transition. In: Religion in the Media Age. (p. 60-61 en p. 63-66). New York: Routledge.
- MD. (2009). Grote adverteerders bekeren zich tot religieuze doelgroepen. Geraadpleegd op 29 november 2009, van: http://rps.hva.nl:2454/sites/hva/default.aspx?aid=630465&
- Poot, Y. Hoorcollege Media & Maatschappij 4. Religie, de individualisering van onze geloofsbeleving. 23 november 2009.
